مصطفى محقق داماد
219
مباحثى از اصول فقه ( فارسى )
ضميمه شماره 2 فوريت و تراخى خيار غبن در اين مورد كه آيا خيار غبن فورى است يا خير ، ميان ديدگاههاى فقها دو قول معتبر وجود دارد و هريك براى اثبات نظر خويش دلايلى به شرح زير ارائه دادهاند : دلايل نظريه فوريت : نظر مشهور فقيهان بر فوريت است . محقق كركى براى اين نظريه استدلالى آورده « 1 » كه مشتمل بر دو مقدمه است : 1 - آيه شريفه : « أَوْفُوا بِالْعُقُودِ » « 2 » ؛ با توجه به اينكه « العقود » جمعى است كه بر سر آن الف و لام آمده بر عموم دلالت دارد و شامل هريك از افراد عقود مىشود ، گويى مفاد آيه چنين است : به عقد هبه ، عقد اجاره ، بيع و . . . وفا كن . 2 - عموم افرادى با عموم زمانى ملازمه دارد و معناى آن چنين است كه به همه عقود در همه زمانها وفا كن . ملازمه ميان عموم افرادى و عموم زمانى به خاطر آن است كه چنانچه عموم زمانى همراه عموم افرادى نباشد ، عموم افرادى
--> ( 1 ) - محقق كركى ، جامع المقاصد ، ج 4 ، ص 38 . ( 2 ) - سورهء مائده ، آيهء 1 .